Het bedriegertje van Taco Jelgersma

Eigenlijk is het een bedriegertje, het bijzondere kunstwerk in de prachtige regentenkamer van het Hofje van Noblet aan de Nieuwe Gracht. Het lijkt een stenen reliëf met daarop een afbeelding van de stichter van het hofje, Leonard Noblet. Maar het is een geschilderd huldeblijk aan hem. Een grisaille werd het toen genoemd. Nu zouden we zeggen een 3D-schilderij, in 1793 geschilderd door Taco Jelgersma, die vele binnenkamers in rijke-luishuizen verfraaide met zijn grisailles.

Taco noemde ze zelf “Witjes”. Het ereblijk verdiende de Amsterdamse notaris, die naar Haarlem was verhuisd, ten volle. Want Leonard Noblet was kinderloos en onnoemelijk rijk. Het familiekapitaal wilde hij na zijn dood aan een goed doel schenken. Wel met een zeker eigenbelang, want zo’n daad zou hem een bijna zekere vrijkaart naar de hemel geven, waar Petrus hem met open armen zou ontvangen. Met zijn twee nog levende zussen sprak hij af dat, mocht hij eerder overlijden, zij dan toch zijn laatste wil zouden uitvoeren. Zeven jaar na zijn overlijden gebeurde dat. Zijn jongste zus Geertrui wijzigde op haar sterfbed nog wat kleine punten in de plannen voor het hofje met 20 woningen voor dames boven de vijftig jaar. Zij liet toen de notaris vastleggen, dat haar dienstmeisje Anna Bloemendaal de eerste opzichteres van het hofje zou worden.

Alhoewel er voor het hofje van de goedgeefse notaris nog enige panden aan de Parklaan aangekocht moesten worden, slaagde men erin om het in vier jaar tijd te bouwen. Toen werd in de met goudleer behangen regentenkamer boven de schouw zowel zijn grisaille beeltenis als die van zijn twee zussen opgehangen. En kon Leonard Noblet bij alle bestuursvergaderingen zien dat zijn erfenis puik werd beheerd.

Bert Voskuil